EGÜNDEM ÖZELYükleniyor...
© 2026 e-Gündem. Her hakkı saklıdır
Günde 13 saate varan ekran süreleri, uykusuzluk ve dikkat dağınıklığı... İngiltere'de bir okulda yapılan sıra dışı "akıllı telefonsuz yaşam" deneyi, sosyal medyanın gençler üzerindeki güçlü etkisini ve çocukların dijital dünyadan uzaklaştıklarında yaşadıkları çarpıcı değişimi gözler önüne serdi.
Sheffield'deki Ecclesfield Okulu'nda gerçekleştirilen bu sıra dışı deneyime katılan öğrenciler; sadece arama ve mesajlaşma özelliği bulunan akıllı olmayan telefonlara geçtikten sonra daha fazla uyuduklarını, sevdikleriyle daha kaliteli vakit geçirdiklerini ve dışarıda daha çok zaman ayırdıklarını aktardı.
Hükümetin, 16 yaş altı çocukların sosyal medyaya erişiminin yasaklanıp yasaklanmayacağına ilişkin yürüttüğü kamuoyu istişare süreci önümüzdeki hafta sona eriyor. Ancak bu olumlu deneyime rağmen, deneye katılan öğrencilerin çoğunluğu katı bir yasağın getirilmemesi gerektiği görüşünde.
"Çocuklar Yine de Bir Yolunu Bulup Yasağı Atlar"
BBC'nin haberine göre; deney öncesinde günde 13 saate kadar ekran başında kaldığını itiraf eden 14 yaşındaki 9. sınıf öğrencisi Maliah, hükümetin ekran süresini azaltacak çözümler bulması gerektiğini ancak tamamen yasaklamanın "anlamsız" olacağını savundu.nbsp;
Deney süresince daha çok uyuduğunu ve işlerini daha hızlı bitirdiğini belirten Maliah, akıllı telefonunu geri aldıktan sonra yeniden eski alışkanlıklarına döndüğünü ve günde 6 saatlik kullanım süresini duyunca kendine kızdığını ifade etti.
"7/24 Bu Uygulamalara İhtiyacım Olmadığını Fark Ettim"
Genellikle günde 7 saatini ekran başında geçiren 11 yaşındaki 7. sınıf öğrencisi Olivia ise ilk başlarda zorlansa da deneyin kendisine çok şey kattığını söyledi:
"Dışarı çıkıp daha çok spor yaptım ve ailemle zaman geçirdim. Bu durum, sahip olduğum her şeyin değerini anlamamı sağladı. 7/24 kullandığım tüm o uygulamalara aslında ihtiyacım olmadığını, sadece birine mesaj göndermek veya aramak için basit şeylerin yeterli olduğunu fark ettim."
Aynı sınıftaki Zerdesht de başlangıçta tuğla telefonu nasıl kullanacağını bilemediği için korktuğunu ancak alıştıktan sonra deneyimi "harika" bulduğunu belirtti. Hükümetin sosyal medyayı yasaklamak yerine "daha güvenli bir yer" haline getirmesi gerektiğini savunan Zerdesht, olası bir yasağın arkadaşlıkları bitirebileceğini şu sözlerle aktardı:
"Birçok arkadaşlık bozulur veya kaybolur çünkü artık arkadaşlıklar sosyal medya ve çevrimiçi oyunlar etrafında kuruluyor."
12 yaşındaki Flynn ise yasağı destekleyen nadir katılımcılardan biri oldu. Sosyal medyadan uzak kalmanın insanları birbirine yakınlaştırdığını söyleyen Flynn, "Ailem ve arkadaşlarımla çok daha yakınlaştım çünkü onlarla dışarıda çok daha fazla vakit geçirdim" dedi.
Okullarda Dikkat Eksikliği ve Devamsızlık Alarm Veriyor
Okulun Kişisel, Sosyal, Sağlık ve Ekonomik Eğitim ve Din Eğitimi müfredat sorumlusu Liz Hunter, öğrencilerin büyük çoğunluğunun deneyden keyif aldığını ve yaklaşık yarısının akıllı telefonlarına geri dönmek istemediğini belirtti.
Sosyal medyanın yükselişiyle birlikte okuldaki dikkat eksikliği ve devamsızlık sorunlarının ciddi oranda arttığına dikkat çeken Hunter, bazı öğrencilerin hafta sonları telefonlarında 20 saate kadar zaman geçirdiğini vurguladı:
"Sınıfta artık birkaç dakikadan uzun süren belgeseller veya videolar izletemiyoruz çünkü çocukların konsantre olma alışkanlıkları kalmadı. Çocuklarımızın çoğu sadece 4 ila 6 saatlik uykularla idare ediyor ve gerektiği gibi ders çalışamıyor. Bu uygulamalar çocuklarımız için çok güçlü ve onlar bu zamanı yönetmekte zorlanıyorlar."
Bakanlıktan "Yıl Sonuna Kadar Güçlü Adımlar" Sözü
Yapay Zeka ve Çevrimiçi Güvenlik Bakanı Kanishka Narayan, yürütülen sosyal medya istişare sürecine 10.000'den fazla gencin katkıda bulunduğunu açıkladı. Gençlerin hem çevrimiçi toplulukların tatmin edici yönlerinden bahsettiğini hem de akran zorbalığı ve aşırı ekran süresinin ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinden yakındığını belirten Narayan, şunları söyledi:
"Danışma sürecine ilişkin rapor yaz aylarında yayımlanacak ve yıl sonuna kadar güçlü adımlar atılacak. İngiliz çocuklarının ve gençlerinin çevrimiçi ortamda tatmin edici bir deneyim yaşamalarını, teknolojiyle iç içe büyümelerini istiyoruz; ancak bunu kesinlikle güvenli bir şekilde yapmalarını sağlamayı hedefliyoruz."
